English

Deshima

Gepubliceerd op:
13.03.2026
Door:
Nita Liem
Door:
Nita Liem
rehearsal Deshima

Na het zien van het interview van panellid Renée Copraije met Ciro Goudsmit, raakte ik geinteresseerd in wat Renée liet zien. Een afspraak werd gemaakt.

Toen we elkaar spraken hadden we het onder andere over Arnaud Kokosky Deforchaux. Die leerde ik kennen tijdens Deshima, een Mickery productie uit 1990. Arnaud leerde mij enkele basisbewegingen van de Javaanse dans, nodig voor een scene in Deshima. Dat was mijn allereerste kennismaking met de Javaanse hofdans.

Na deze productie ben ik naar Indonesië gegaan. Heb de kraton in Yogyakarta bezocht en daar nodigde Ibu Tia, de vrouw van de Javaanse dansmeester Romo Sas, mij uit om drie avonden achter elkaar een speciale uitvoering van de Bedoyo bij te wonen. Een traditionele, rituele dans die toen exclusief voor de sultan werd gedanst. Het was heel bijzonder dat ik daarbij mocht zijn. Daarvoor was het wel nodig dat ik traditionele kleding droeg. Ibu Tia zou daarvoor zorgen en elke avond kwam ik twee uur voordat de ceremonie begon bij haar en liet ik me door haar aankleden.  

De drie avonden waren drie totaal verschillende ervaringen. De eerste keer voelde ik me heel ongemakkelijk in mijn kostuum, compleet met haarstuk. Het zat zo verschrikkelijk strak allemaal en ik wist niet hoe ik moest lopen of zitten. Ik vond de Bedoyo saai en verschrikkelijk lang duren. De tweede avond, ging de tijd opeens heel snel om. En de derde avond werd ik helemaal meegenomen.

Het zou nog 20 jaar duren voordat ik Sonja Bloem vroeg mij te begeleiden en mee te nemen in haar principes van de Javaanse hofdans.

In het programmablad over Deshima zegt de maker Ping Chong:

“In the research I did for Deshima one of the criticisms of the Japanese was that they did not think with their minds, they weren’t rational or logical. That they feel, or think with their whole bodies. I think it is true: Asians have a different attitude towards nature. Europeans are essentially mental or intellectual. We feel that we’re part of nature, while western civilazation is estranged from it.”

Dat denken, maar ook het kijken, luisteren, voelen, spreken vanuit het hele lichaam, dat intrigeert mij. Dat wil ik ook kunnen. En hoe doe ik dit dan met mijn Aziatisch lichaam, in Nederland waarin ik vooral ben opgegroeid in een grootstedelijke cultuur?

programmablad over Deshima

programmablad over Deshima